Katedra Se w Porto i okolice, czyli zwiedzanie z historią w tle

Porto Katedra Se w Porto Sé do Porto polski przewodnik kościół najświętszej marii Panny Oporto zwiedzanie historia zdjęcia fotografie terreiro da se zabytki i atrakcje turystyczne Portugalia

Katedra Se w Porto to jedna z najważniejszych świątyni w Porto, a przy okazji też jedna z najstarszych. Góruje ona na klimatyczną dzielnicą Ribeira, odpowiednikiem lizbońskiej Alfamy. Katedra w Porto to również jeden z obowiązkowych punktów podczas zwiedzania Porto. Przeplatają się w niej różne style architektoniczne, wspaniałe panele azulejos z bogatymi przykładami sztuki sakralnej. To właśnie w Katedrze Se w Porto odbyły się również ważne wydarzenia w historii Portugalii, jak np. ślub króla Jana I z Filipą Lencastre. 

Do dziś Katedra Se zachwyca swoją budowlą, historią, a ciekawe jest również jej otoczenie. Poniższy tekst to swoisty przewodnik, który pomóc ma zwiedzić ten cenny kościół. Dodatkowo znajdują się tutaj informacje o tym, jak dostać się do Katedry, godziny otwarcia katedry, koszty biletów oraz informacje o mszach świętych w katedrze. Na koniec również zamieszczona została obszerna galeria fotografii z wnętrza świątyni i przylegających do niej krużganków, zakrystii i kaplic.

Katedra Se w Porto – historia i architektura

Historia Katedry Se w Porto sięga początków XII wieku, a dokładnie okolic roku 1110, kiedy to ówczesny biskup Porto – Hugon – miał zlecić budowę w mieście pierwszej katedry romańskiej. Kamień węgielny pod budowę nowej świątyni miała położyć królowa Teresa. Pierwotny plan budowy katedry zakładał powstanie trzynawowej świątyni, o charakterze obronnym, z transeptem przejściem powstałym z przedłużenia naw bocznych wokół prezbiterium – tzw. ambitem. Budowa pierwotnej świątyni zakończyła się jednak dopiero w XII wieku. Miejscami Katedra w Porto może przypominać Katedre Se w Lizbonie.

Porto Katedra Se w Porto Sé do Porto polski przewodnik kościół najświętszej marii Panny Oporto zwiedzanie historia opis godziny otwarcia bilety zdjęcia fotografie terreiro da se zabytki i atrakcje turystyczne Portugalia

Kolejne wieki przyniosły liczne zmiany architektoniczne w Katedrze Se w Porto, skutkiem czego do dnia dzisiejszego o romańskim rodowodzie katedry świadczy jedynie jej masywna budowa, mają przypominać fortece, oraz potężne wieże. W XIII wieku dodano do portalu głównego gotycki witraż w formie rozety. W latach 1373-1389 na życzenie biskupa João III dobudowano do Katedry gotyckie krużganki, które dziś zachwycają nie tylko swoją surowością, ale również przepięknymi płytkami azulejos.

Porto Katedra Se w Porto Sé do Porto polski przewodnik kościół najświętszej marii Panny Oporto zwiedzanie historia opis godziny otwarcia bilety zdjęcia fotografie terreiro da se zabytki i atrakcje turystyczne Portugalia

XVIII wiek i era baroku przynoszą kolejne przebudowy Katedry – nie tylko jej wnętrza, ale również zewnętrznej bryły. W 1736 roku z północnej strony świątyni dobudowana została nowa loggia autorstwa słynnego architekta Nicolau Nasoni. Dodano również wtedy m.in. kopuły na wieżach. W tym samym wieku, a dokładnie w 1772 roku przebudowano główny w stylu rokoko. Dziś zobaczymy w nim nie tylko okazałą rozetą, ale również figurkę Matki Boskiej Wniebowziętej (Nossa Senhora da Assunção), która jest patronką katedry.

Porto Katedra Se w Porto Sé do Porto polski przewodnik kościół najświętszej marii Panny Oporto zwiedzanie historia opis godziny otwarcia bilety zdjęcia fotografie terreiro da se zabytki i atrakcje turystyczne Portugalia

Katedra Se w Porto – wnętrze i zwiedzanie

Wchodząc do wnętrza Katedry i zwiedzając jej wnętrze zobaczymy przede wszystkim obiekt wybudowany na planie krzyża łacińskiego, który składa się z głównej nawy, dwóch bocznych, transeptu, prostokątnego prezbiterium ze sklepieniem kolebkowym. Wnętrze do dziś zachowało swój romański wygląd, a uzupełniają go dodane w kolejnych wiekach różne elementy architektoniczne i zdobnicze.

Porto Katedra Se w Porto Sé do Porto polski przewodnik kościół najświętszej marii Panny Oporto zwiedzanie historia opis godziny otwarcia bilety zdjęcia fotografie terreiro da se zabytki i atrakcje turystyczne Portugalia

Zwiedzając Katedrę Se w Porto warto zwrócić uwagę na ołtarz główny, który powstał w latach 1727-1729. Za jego projekt byli odpowiedzialni architekci z Lizbony: Claude Laprade i Santos Pacheco, a jest to jeden z najważniejszych przykładów sztuki baroku w Porto. W ołtarzu zachwycają złocone figury św. Jana Nepomucena (João Nepomuceno), św. Benedykta (São Benedito), św. Bernarda (São Bernardo) i św. Bazylego (São Basílio). W technice zdobniczej talha dourada wykonano również dekoracje roślinne, kapitele, lambrekiny. Malowidła ścienna po bokach prezbiterium są autorstwa Nasoniego.

Porto Katedra Se w Porto Sé do Porto polski przewodnik kościół najświętszej marii Panny Oporto zwiedzanie historia opis godziny otwarcia bilety zdjęcia fotografie terreiro da se zabytki i atrakcje turystyczne Portugalia

Ciekawa jest figura Matki Bożej z Vandomy (Nossa Senhora de Vandoma), którą zobaczyć można w barokowym retabulum, które znajduje się w transepcie, po lewej stronie Katedry. Jest to patronka Porto i to właśnie jej przedstawienie znajduje się w herbie Porto. W Kaplicy Najświętszego Sakramentu (Capela do Santissimo Sacramento) na końcu transeptu zobaczymy rzeźbione w drewnie alegorie Wiary, Nadziei i Miłości. Warto przyjrzeć się też srebrnemu ołtarzowi w tej kaplicy, którego budowa rozpoczęła się w XVII wieku, a który jest jednym z najważniejszych przykładów portugalskiej sztuki zdobniczej w srebrze.

Katedra w Porto – krużganki, zakrystia i kaplice

Zwiedzając Katedrę Se w Porto szczególnie warto wejść na gotyckie krużganki (wstęp płatny, szczegóły poniżej). Powstały one w drugiej poł. XIV wieku z polecenia biskupa João III. Zostały one wykonane z granitu, a całość sprawia dość surowe wrażenie. Po środku krużganków znajduje się wykonany z kamienie niewielkie krucyfiks. Zwiedzając krużganki Se w Porto zobaczymy trzy kaplice ukazujące trzy różne przedstawienie Matki Boskiej: Matkę Boską Brzemienną, Matkę Boską Niepokalanego Poczęcia i Matkę Boską Nadziei.

Porto Katedra Se w Porto Sé do Porto polski przewodnik kościół najświętszej marii Panny Oporto zwiedzanie historia opis godziny otwarcia bilety zdjęcia fotografie terreiro da se zabytki i atrakcje turystyczne Portugalia

Największe jednak wrażenie podczas zwiedzania krużganków robią biało-niebieskie panele z płytek azulejos powstałe w XVIII wieku i wykonane przez artystę Valentima da Almeide. Na siedmiu panelach znajdziemy sceny nawiązujące do motywów biblijnej Pieśni nad Pieśniami.

Porto Katedra Se w Porto Sé do Porto polski przewodnik kościół najświętszej marii Panny Oporto zwiedzanie historia opis godziny otwarcia bilety zdjęcia fotografie terreiro da se zabytki i atrakcje turystyczne Portugalia

Po krużgankach zwiedza się zakrystię. Zdobią ją m.in. freski wykonane przez wspominanego już tutaj Nicolau Nasoni w latach 1725-1731. Zachwyca również obraz Świętej Rodziny namalowany przez Giovaniego Battista Pachini. Kolejnym dziełem Nasoniengo w Katedrze Se w Porto jest klatka schodowa prowadząca na patio klasztorne. Klatka została ukończona w 1736 roku, a zobaczymy w niej m.in. stare dzwony z południowej wieży.

Porto Katedra Se w Porto Sé do Porto polski przewodnik kościół najświętszej marii Panny Oporto zwiedzanie historia opis godziny otwarcia bilety zdjęcia fotografie terreiro da se zabytki i atrakcje turystyczne Portugalia

Do klatki schodowej przylega Kaplica św. Wincentego (Capela de São Vicente) z ładnym granitowym sufitem. Kaplica została przeznaczona na biskupi panteon. Obecnie w kaplicy spoczywają szczątki m.in. Rodrigo Pinheiro, Jeronimo de Azevedo i Friar Marcosa z Lizbony. Panele z płytek azulejos pochodzą z 1737 roku i są autorstwa Antonio Vital Rifarto.  Zwiedzając krużganki katedralne trasa zwiedzania prowadzi również do kapitularza, w którym zobaczyć można m.in. skarbiec katedralny, w którym przechowuje się ponad 200 przedmiotów związanych ze sztuką sakralną oraz dziejami Katedry.

Porto Katedra Se w Porto Sé do Porto polski przewodnik kościół najświętszej marii Panny Oporto zwiedzanie historia opis godziny otwarcia bilety zdjęcia fotografie terreiro da se zabytki i atrakcje turystyczne Portugalia

Okolice Katedry Se w Porto – plac Terreiro da Se

Przed Katedrą znajduje się duży plac – tzw. Plac Katedralny (Terreiro da Sé). Jest to nie tylko popularne miejsce wśród mieszkańców i turystów, ale również świetny punkt widokowy, z którego rozpościera się przepiękny widok na całą dzielnicę Ribeira w Porto oraz Vila Nova de Gaia. Swój obecny wygląd Plac Katedralny otrzymał w poł. XX wieku, na skutek prac urbanizacyjnych, których celem było utworzenie dużej otwartej przestrzeni przed Katedrą.

Porto Katedra Se w Porto Sé do Porto polski przewodnik kościół najświętszej marii Panny Oporto zwiedzanie historia opis godziny otwarcia bilety zdjęcia fotografie terreiro da se zabytki i atrakcje turystyczne Portugalia

Po środku placu znajduje się pręgierz (pelourinho) umieszczony tutaj w 1945 roku, a który jest rekonstrukcją pręgierza, który znajdował się w tym miejscu od 1797 roku. W południowej pierzei placu znajduje się Pałac Biskupi (Paço Episcopal do Porto) będący dawną rezydencją biskupów Porto. Obecny budynek Pałacu Biskupiego jest wynikiem przebudowy w stylu barokowym z 1737 roku. W latach 1916-1956 pałac służył za siedzibę Urzędu Miasta Porto.

Porto Katedra Se w Porto Sé do Porto polski przewodnik kościół najświętszej marii Panny Oporto zwiedzanie historia opis godziny otwarcia bilety zdjęcia fotografie terreiro da se zabytki i atrakcje turystyczne Portugalia

Wychodząc z Katedry warto zwrócić uwagę na znajdującą się po prawej stronie fontannę Michała Archanioła (chafariz de São Miguel). Jest to niewielka fontanna składająca się z marmurowej kolumny, na szczycie której znajduje się postać Michała Archanioła. Na przeciwko fontanny znajduje się pomnik Vimara Peresa (estátua de Vímara Peres). Pomnik powstał w 1968 roku i jest wykonany z brązu, a jego autorem jest rzeźbiarz Salvador Barata Feyo. Kim był Vimara Peresa? Był to legendarny wódz, który w 868 roku wyzwolił te tereny z rąk Maurów, co dało podwaliny pod utworzenie w przyszłości państwa Portugalia.

Porto Katedra Se w Porto Sé do Porto polski przewodnik kościół najświętszej marii Panny Oporto zwiedzanie historia opis godziny otwarcia bilety zdjęcia fotografie terreiro da se zabytki i atrakcje turystyczne Portugalia

Warto również zwrócić na budynek Starego Ratusza Miejskiego (Antiga Casa da Câmara) znajdujący się kilkanaście metrów od północnej wieży Katedry. Pierwszy budynek powstał w XV wieku i był pierwszą siedzibą władz miejskich. Budynek jest spłonął w 1875 roku i przez ponad 100 kolejnych lat był ruiną. Obecny budynek powstał na fundamentach pierwszej budowli w 2000 roku, a został on zaprojektowany przez architekta Fernando Tavore. Jest on też czasami nazywany Domem Czterech (Casa dos 24), gdyż kiedyś w tym budynku zbierali się przedstawiciele 24 różnych cechów miejskich.

Porto Katedra Se w Porto Sé do Porto polski przewodnik kościół najświętszej marii Panny Oporto zwiedzanie historia opis godziny otwarcia bilety zdjęcia fotografie terreiro da se zabytki i atrakcje turystyczne Portugalia

Katedra Se i krużganek – bilety i wstęp

Wstęp do Katedry Se w Porto jest bezpłatny. Płatny jest wstęp na krużganki, do zakrystii i kaplic. Bilet normalny kosztuje 3 €. Posiada karty Porto Card mogą skorzystać z 35% zniżki. Dzieci do 10. roku życia mają wstęp bezpłatny. Grupy powyżej 10 osób i studenci mogą skorzystać z tańszych biletów w cenie 2 €.

Porto Katedra Se w Porto Sé do Porto polski przewodnik kościół najświętszej marii Panny Oporto zwiedzanie historia opis godziny otwarcia bilety zdjęcia fotografie terreiro da se zabytki i atrakcje turystyczne Portugalia

Se do Porto – godziny otwarcia

Katedra Se w Porto jest otwarta w miesiącach IV-X od poniedziałku do soboty w godzinach 9.00-19.00, w niedziele i święta 9.00-12.30 i 14.30-19.00. W miesiącach XI-III poniedziałek-sobota 9.00-18.00, niedziele i święta 9.00-12.30 i 14.30-18.00. Msza święta w Katedrze Se w Porto jest codz. o godz. 11.00. Katedra jest nieczynna popołudniami w Boże Narodzenie i Wielkanoc.

Porto Katedra Se w Porto Sé do Porto polski przewodnik kościół najświętszej marii Panny Oporto zwiedzanie historia opis godziny otwarcia bilety zdjęcia fotografie terreiro da se zabytki i atrakcje turystyczne Portugalia

Krużganki, zakrystia i skarbiec katedralny jest otwarty IV-X od poniedziałku do soboty w godzinach 9.00-18.30, niedziele i święta 14.30-18.30. W miesiącach XI-III poniedziałek – sobota 9.00-17.30, w niedziele i święta 14.30-17.30. Miejsca ta są nieczynne w Boże Narodzenie i Wielkanoc.

Katedra w Porto – dojazd

Katedra Se w Porto zlokalizowana jest bardzo blisko ścisłego turystycznego centrum Porto. Prawda jest taka, że bez trudu można do niej dotrzeć spacerem z większości najważniejszych zabytków centrum Porto wpisanego na listę UNESCO. Oto, jak dojechać lub dotrzeć do Katedry w Porto:

  • Spacerem spod dworca Sao Bento w górę ulicą Av. Dom Afonso Henriques i potem Calçada de Vandoma. Z deptaku przez rzece – Cais da Ribeira, najłatwiej dojść do Praça da Ribeira, potem ulicą Rua dos Mercadores i skręcić w Rua da Bainharia, a następnie w Rua Escura i schodami Escadas da Sé do samej katedry.
  • Najbliższa stacja metra w Porto, to stacja „São Bento” na żółtej linii metra, oznaczonej literą D. Ze stacji metra „São Bento” do Katedry jest ok. 5-8 minut spacerem.
  • W pobliżu Katedry w Porto zatrzymują się autobusy STCP o numerach 1M, 207, 303, 400, 500, 900, 901, 904, 905, 906, ZM, ZR, 10M i 11M.
  • Do Katedry można również dojechać tramwajem 22, który zatrzymuje się ok. 5-7 minut spacerem od świątyni. Przystanek nosi nazwę „Batalha”.
  • Samochód można zostawić na parkingach płatnych, np. na „Duque de Loulé – Parque De Estacionamento” na Rua de Arnaldo Gama na „Parque das Cardosas – Parque De Estacionamento” na Rua Trindade Coelho 22. Są to parkingi płatne, czynne 24h/dobę.

Porto Katedra Se w Porto Sé do Porto polski przewodnik kościół najświętszej marii Panny Oporto zwiedzanie historia opis godziny otwarcia bilety zdjęcia fotografie terreiro da se zabytki i atrakcje turystyczne Portugalia

Katedra Se w Porto – co warto zobaczyć w okolicy, czyli ciekawe zabytki i atrakcje turystyczne

Idąc w kierunku centrum turystycznego Porto (Av. Dom Afonso Henriques) dochodzi się do słynnej stacji kolejowego św. Benedykta (Estação Ferroviária de Porto – São Bento). Projekt budowy dworca powierzono architektowi José Marques da Silva, który zaprojektował dworzec w stylu neoklasycznym, inspirowany architekturą Beaux-Arts. Stacja kolejowa powstała w pierwszej poł. XX wieku, jednak tym co robi największe wrażenie na wszystkich i co sprawia, że dworzec jest opisywany w każdym przewodniku po Porto jest jego wnętrze. Ponad 20 tysięcy płytek azulejos zdobi wnętrze stacji São Bento, a zajmują one ponad 550 metrów kwadratowych. Ich autorem jest Jorge Colaço – jeden z najważniejszych twórców azulejos na początku XX wieku w Portugalii. Panele azulejos zdobiące wnętrze stacji powstały w latach 1905-1916, a przedstawiają one sceny związane m.in. z historią Portugalii.

Porto Katedra Se w Porto Sé do Porto polski przewodnik kościół najświętszej marii Panny Oporto zwiedzanie historia opis godziny otwarcia bilety zdjęcia fotografie terreiro da se zabytki i atrakcje turystyczne Portugalia

Bardzo blisko Katedry znajduje się Kościół św. Wawrzyńca (Igreja de São Lourenço). Jest to kościół jezuicki, który powstał w 1577 roku. Wybudowany został w stylu manierystycznym, a w jego wnętrzu zachwyca barokowy ołtarz przedstawiający Matkę Boską Oczyszczenia (Nossa Senhora da Purificação). Kościół ma też potoczną nazwę Kościół Świerszczy (Igreja dos Grilos), co nawiązywać podobno ma do miejsca, w którym stoi kościół, a w którym można często usłyszeć właśnie świerszcze. Inna teoria odnosi się do potocznej nazwy braci augustianów, których nazywano w Portugalii kiedyś „bracia-świerszcze”, a którzy to od XVIII wieku opiekowali się tym kościołem.

Porto Katedra Se w Porto Sé do Porto polski przewodnik kościół najświętszej marii Panny Oporto zwiedzanie historia opis godziny otwarcia bilety zdjęcia fotografie terreiro da se zabytki i atrakcje turystyczne Portugalia

Schodząc od Katedry w dół, w kierunku rzeki Douro, labiryntem uliczek przechodzi się przez dzielnicę Ribeira. Dawna biedniejsza dzielnica Porto, miejsce zamieszkania ludzi z niższych szczebli drabiny społecznej, dziś przyciąga setki turystów swoim klimatem, tajemniczością oraz labiryntem wąskich uliczek. Na jej zakończeniu, przy rzece, ciągnie się deptak Cais da Ribeira – jedno z najbardziej malowniczych miejsc Porto. To właśnie tutaj znaleźć można dziesiątki restauracyjek oraz barów, przepiękny widok na most Ludwika I (Ponte Luís I) i łodzi oraz piwnice z winem w Vila Nova de Gaia.

Porto Katedra Se w Porto Sé do Porto polski przewodnik kościół najświętszej marii Panny Oporto zwiedzanie historia opis godziny otwarcia bilety zdjęcia fotografie terreiro da se zabytki i atrakcje turystyczne Portugalia

Od Katedry blisko też na jeden z symboli Porto – most Ludwika I (Ponte Luís I). Most zaprojektował Théophile Seyrig. Budowa mostu trwała w latach 1881-1886. Most ma ponad 85 metrów wysokości i w najdłuższym miejscu 395 metrów długości. Na jego górnym poziomie przebiega linia metra oraz znajduje się deptak dla pieszych, a dolnym poziomem jest puszczona droga samochodowa oraz chodnik.

Porto Katedra Se w Porto Sé do Porto polski przewodnik kościół najświętszej marii Panny Oporto zwiedzanie historia opis godziny otwarcia bilety zdjęcia fotografie terreiro da se zabytki i atrakcje turystyczne Portugalia

Se w Porto – adres i dane kontaktowe

Adres: Sé do Porto – Terreiro da Sé, 4050-573 Porto
GPS: 41.142754053297, -8.6115431785583
Telefon: +351 223 392 330
E-mail: gabinf@diocese-porto.pt
WWW: www.diocese-porto.pt

Porto Katedra Se w Porto Sé do Porto polski przewodnik kościół najświętszej marii Panny Oporto zwiedzanie historia opis godziny otwarcia bilety zdjęcia fotografie terreiro da se zabytki i atrakcje turystyczne Portugalia

Lokalizacja Katedry Se w Porto na turystycznej mapie Porto i okolic

Katedra Se w Porto – zdjęcia